Sprzęt do pracy na wysokości – kryterium wyboru

W wielu branżach sprzęt do pracy na wysokości ma ogromne znaczenie. Trzeba mieć świadomość, że dopasowanie sprzętu ochrony osobiste (SOI) jest kluczowe, więc musi współgrać z charakterem pracy. Przeświadczenie o tym, że „lepsze coś niż nic” prowadzi do śmiertelnych wypadków, ponieważ daje złudne poczucie bezpieczeństwa. Brak wiedzy, wyobraźni i bagatelizowanie ryzyka prowadzi do katastrofy. Dowiedz się więc, jak dobrać sprzęt do swoich potrzeb.

Wielokrotnie przy pracach wysokościowych słyszy się porady od osób związanych z alpinizmem. I choć większość z nich posiada fachową wiedzę i ma bogate doświadczenie, nie należy przyjmować porad bezkrytycznie. Nie należy powielać schematów choć zdobywanie szczytów i praca na wysokości mają wiele wspólnych mianowników.

Sprzęt do pracy na wysokości – na co zwrócić uwagę?

Przede wszystkim dobierz odpowiedni rozmiar uprzęży. To zalecenie może wydać Ci się banalne, ale wielu pracowników lekceważy tę kwestię. Ważne jest również dobranie odpowiedniej długości zestawu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Odpowiednie posługiwanie się SOI nie ratuje zdrowia, a życie i dlatego trzeba wykonać wszystko z należytą dokładnością. Zasady bezpieczeństwa obejmują zarówno początkujących, średniozaawansowanych, jak i tak zwanych „rutyniarzy” z wieloletnim doświadczeniem.

Trzeba zawsze stosować się do wiedzy ze szkoleń, dlatego warto je odnawiać!

Aspekty prawne

Sprzęt ochrony osobistej, podobnie jak inne asortymenty, przechodzi ciągły rozwój. Z tego względu prawo w aspekcie branży wysokościowej się zmienia, więc należy też do rozległych. Niezależnie czy zajmujesz się wspinaczką, pracą na znacznej wysokości lub drabinie – przepisy są dla wszystkich, ponieważ ratują życie. Zapoznaj się opisem:

NR. Normy Opis
EN 131 Drabiny
EN 341 klasa C Urządzenia do opuszczania
EN 353-1 i 2 Urządzenia samozaciskowe z giętką prowadnicą
EN 353-1 Urządzenia samozaciskowe ze sztywną prowadnicą
EN 354 Linki bezpieczeństwa
EN 355 Amortyzatory bezpieczeństwa
EN 358 Pasy ustalające pozycję podczas pracy
PN-EN 361 Szelki bezpieczeństwa
PN-EN 362 Łączniki bezpieczeństwa
EN 363: 2005 Systemy powstrzymywania spadania
EN 567 Sprzęt alpinistyczny – Klamry liny  puaniety
EN 795 Urządzenia kotwiczące
PN-EN 813:2008 Przemysłowe hełmy lekkie
PN-EN 813:2008 Uprząż biodrow
PN-EN 1497:2009 Szelki ratownicze
PN-EN14921+A1:2008 Zawiesia Tekstylne
PN-EN 1891:2002 Sprzęt ochrony idywidualnej chroniący przed upadkiem z wysokości
PN-EN 12278:2009 Bloczki linowe

Jak prawidłowo dobrać sprzęt do pracy na wysokości?

Przede wszystkim nie powielaj błędów poprzedników. Nie ma sensu zwracać uwagi na design i modne kolory, podczas gdy tak naprawdę liczy się materiał dający wytrzymałość. Wizualnie atrakcyjny sprzęt alpinistyczny może być wykonany ze słabego materiału, więc radzimy zachować rozsądek. Jeśli nie masz wiedzy w zakresie sprzętu ochronnego do pracy na wysokości, nie wahaj się pytać sprzedawcy. W dobie rozwoju tej branży mamy bogaty wybór, więc masz prawo czuć dezorientacje. Jeśli sprzedawca nie ma kompetencji, warto się wstrzymać. Stosowanie sprzętu ma sens tylko wtedy, kiedy stosujesz się do zasad, bo w przeciwnym razie nie pomoże nawet najdroższy.

Stopy aluminium

Właściwości wytrzymałościowe czystego aluminium są stosunkowo niskie, dlatego często stosuje się stopy, które po odpowiedniej obróbce cieplnej mają wytrzymałość kilkakrotnie większą. Stopy aluminium cechują się korzystnym parametrem konstrukcyjnym, tzn. stosunkiem wytrzymałości do ciężaru właściwego, ponieważ jest to kluczowa cecha sprzętu wysokościowego. W 90% przypadków produkuje się go więc ze stopów aluminium.

Stopy aluminium można więc podzielić na klika różnych kryteriów:

  • nieutwardzalne
  • utwardzalne,
  • odlewnicze
  • do obróbki plastycznej.

W przemyśle najczęściej używany jest podział ze względu na skład chemiczny. Kody stopu są więc wyrażane za pomocą czterocyfrowej liczby. Jest to również rozwiązanie uniwersalne i kategoryzują wszystkie możliwe stopy.

PIERWIASTEK STOPOWY KOD STOPU
Czyste aluminium Seria 1000
Miedź Seria 2000
Mangan Seria 3000
Krzem Seria 4000
Magnez Seria 5000
Magnez + krzem Seria 6000
Cynk Seria 7000
Inne pierwiastki stopowe Seria 8000

Co oznacza seria?

Jak widać każdy stop jest inny to aluminium z jakim masz bezpośrednio kontakt podczas pracy bądź rekreacji na wysokości to stopy o numerach 6060, 6061, 6061 -T oraz seria 7000 do bardziej skomplikowanych zastosowań jak odlewy elementów korpusów urządzeń ewakuacyjnych, rolek, ogólnego przeznaczenia na sprzęt wspinaczkowy itp.

6060 – Stop ten posiada wysoką odporność na korozję i również jest znakomity do anodowania, szczególnie nadaje się do anodowania ozdobnego. Jest również łatwy w spawaniu.

6061 – Stop ten jest posiada wysoką odporność na korozję, więc jest dobry do anodowania, a szczególnie nadaje się do anodowania ozdobnego. Jest również łatwy w spawaniu

6061 – T6 – dotyczy stanu obróbki cieplnej – jest przesycone i starzone czyli jeszcze lepsze właściwości mechaniczne niż pierwotnego wyrobu serii 6061

7000 – To stopy aluminium z cynkiem, ale również magnezem. Kiedy podda się je odpowiedniej obróbce cieplnej zyskują najwyższą wytrzymałość spośród wszystkich stopów aluminium. Posiadają średnią odporność na korozję i nadają się do procesów spawania, więc także obróbki skrawaniem. Ma on zastosowanie w silnie obciążonych elementach konstrukcji, podobnie jak w częściach samolotów, elementach maszyn i sprzęcie sportowym.

Wykorzystanie stopów aluminium

Stop wykorzystywany do produkcji większości elementów wspinaczkowych, to stop z serii 7000. Oprócz bardzo dobrych parametrów wytrzymałościowych ma jednak jedną wadę jest podatny na korozję zarówno warstwową, jak i galwaniczną, chociaż jest to aluminium.

Należy on do aluminium, lecz nie jest surowy. W przypadku surowego aluminium czyli takiego bez dodatków stopowych, mamy do czynienia z wysoką odporność na korozję. Dzieje się tak ponieważ aluminium samoczynnie pokrywa się bardzo cienką lecz skuteczną warstwą ochronną tlenków (warstwa pasywacyjna), która przeciwdziała dalszemu utlenianiu. W przypadku mechanicznego uszkodzenia warstwy tlenku glinu jest ona natychmiast odtwarzana- sytuacja ma miejsce przy czystym aluminium. Tlenkowa powłoka jest tym czynnikiem, któremu aluminium zawdzięcza swoje dobre właściwości antykorozyjne, ponieważ znajduje się w środowisku w którym wartości pH jest w zakresie 4 – 9. W warunkach silnie kwasowych lub zasadowych aluminium koroduje zazwyczaj szybko, ale z tym przy pracy na wysokościach spotkamy się raczej rzadko.

Czym jest anodowanie aluminium?

Odpowiedzią na problemy korozji w stopach metali stosowanych do wytwarzania karabinków czy też reszty sprzętu wspinaczkowego jest anodowanie, zwane też często oksydowaniem. Proces ten w dużym skrócie polega na elektrolitycznym wytwarzaniu na powierzchni Al (lub jego stopów) powłoki tlenku glinu Al2O3. Jak wiemy z poprzedniej części artykułu ta powłoka zapewnia odporność na korozję ale tylko w przypadku czystego aluminium. Gdy chodzi o jego stopy w miejscach tlenku glinu pojawiają się dodatki stopowe które z jednej strony zwiększają właściwości wytrzymałościowe, a zmniejszają odporność na korozję.

Wracając do podstawowej wiedzy chemicznej mamy anodę i katodę, ale również prąd elektryczny w specjalnym środowisku. Anodą w tym procesie jest obrabiany przedmiot np. nasz karabinek, a katodą – elektrolit roztworu kwasu siarkowego (ewentualnie chromowego lub szczawiowego).

Proces prowadzi się przeważnie przy użyciu prądu stałego którego napięci waha się 12-20 [V]. Wytworzona warstwa tlenku jest praktyczne bezbarwna. Ma ona grubość 4-30 [µm] i posiada porowatą strukturę. Dzięki temu, że powłoka jest porowata uzyskujemy możliwość jej barwienia dlatego większość sprzętu alpinistycznego ma tak wyszukane kolory. Bo kto z nas chciałby oglądać porowatą bezbarwna powierzchnię zamiast ładnego i przyjemnego dla oka koloru po procesie anodowania. Anodowanie ma wpływ na właściwości antykorozyjne produktu, podobnie jak właściwości estetyczne.https://globalwind.consulting/gwo-basic-safety-training/

Jak dobrać sprzęt do pracy na wysokości – podsumowanie

Odpowiednie przygotowanie stanowi podstawę, dlatego każdy pracownik powinien zadbać o własny sprzęt. Nawet długotrwała praca nie zwalnia z stosowania się do przepisów, ponieważ procedury dotyczą każdego. Bez względu na to, czy pracujesz na drabinie na wysokości 2m, czy jesteś technikiem turbin wiatrowych lub wspinaczem musisz więc się do nich stosować. Asortyment (SOI) ratują życie, dlatego poszerzenie wiedzy w zakresie ich działania leży w Twoim interesie. Temat zabezpieczeń jest na tyle szeroki, że nie można go wyczerpać w jednym artykule, dlatego zachęcamy do poszerzania wiedzy. Jednym ze sposobów poznania odpowiednich praktyk jest ukończenie szkolenia GWO Basic Safety Training, ponieważ zawarto tam wiedzę zgodną z aspektami prawnymi. Dowiedz się więcej…

Życzymy bezpiecznej pracy!